Daily News Digest: October 4, 2026 दैनिक समाचार डाइजेस्ट: असोज १८, २०८३

Click icons for more →थप जानकारीका लागि आइकनमा क्लिक गर्नुहोस् →

1. थापाको राजनीतिक प्रतिवेदन: प्रधानमन्त्री दुई कार्यकाल, 'नोटा' र प्रवासी मताधिकार

   सभापति गगन थापाले प्रस्तुत गरेको राजनीतिक प्रतिवेदनमा प्रधानमन्त्री अधिकतम दुई कार्यकाल मात्र हुन पाउने संवैधानिक व्यवस्थाको प्रस्ताव गरिएको छ। प्रतिवेदनले 'माथिका कुनै पनि होइन' (नोटा) विकल्प र विदेशमा रहेका नेपाली नागरिकलाई मताधिकार दिने सुधार पनि समावेश गरेको छ। निर्वाचन प्रक्रिया थप सहभागितामूलक र पारदर्शी बनाउने लक्ष्य राख्दै पार्टी पुनर्संरचनालाई राजनीतिक, सांगठनिक, वैचारिक र आर्थिक व्यवस्थापन गरी चार आयाममा प्रस्तुत गरिएको छ।

   
2. कांग्रेसमा उपसभापति ४ र सहमहामन्त्री १३ पुर्‍याउने छलफल

   कांग्रेसमा उपसभापतिको संख्या २ बाट ४ पुर्‍याउने, जसमा एक वरिष्ठ र एक महिला हुने प्रस्ताव छ, साथै सहमहामन्त्री ११ बाट १३ पुर्‍याउने छलफल भएको छ। महामन्त्री थप्ने÷नथप्ने र थपिए नियुक्ति वा प्रत्यक्ष निर्वाचनबाट गर्ने विषयमा अन्तिम निर्णय हुन बाँकी छ। महामन्त्री प्रदीप पौडेल नेतृत्वको समितिले सिफारिस गर्ने र केन्द्रीय कार्यसमितिले पारित गरेपछि सोमबार बिहान बन्दसत्रमा प्रस्ताव प्रस्तुत गरिनेछ। उपसभापतिमा गोविन्द भट्टराईले उम्मेदवारी घोषणा गरिसकेका छन्।

   
3. पूर्वसभापति देउवा महाधिवेशनमा नजाने, ओली पनि अनुपस्थित

   पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवा प्रमुख अतिथिका रूपमा औपचारिक निमन्त्रणा पाए पनि महाधिवेशनमा सहभागी हुने छैनन्, गैरस्थापना पक्षका निर्वाचन समिति संयोजकले पुष्टि गरेका छन्। सभापति थापाले भेट्न आफैँले फोन गरेर प्रयास गरेको बताएका छन्, जबकि शनिबार साँझ निमन्त्रणा पत्र देउवाको निवासको गेटमा सुरक्षाकर्मीलाई बुझाइएको थियो। एमाले अध्यक्ष केपी ओलीले निमन्त्रणा अस्वीकार गरेका छन् भने उनको सट्टा महासचिव पोखरेल सहभागी भए। जनमत पार्टी अध्यक्ष सीके राउत आफ्नो पार्टीको अधिवेशनका कारण र श्रम संस्कृति पार्टी अध्यक्ष हर्कराज राई पनि अनुपस्थित छन्।

   
4. सीसीटीभी निगरानी र ७ सय प्रहरीसहित महाधिवेशनको सुरक्षा व्यवस्था

   कांग्रेस महाधिवेशनको सुरक्षाका लागि भृकुटीमण्डपस्थित नेपाल प्रहरी क्लबमा कमान्ड पोस्ट स्थापना गरी सीसीटीभीबाट निगरानी गरिँदै छ। सडकमा ७ सयभन्दा बढी प्रहरी र साथमा सादा पोशाकका सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएका छन्। उद्घाटन तथा बन्दसत्र खुलामञ्चमा हुने भने उम्मेदवारी दर्ता राष्ट्रिय सभागृहमा हुनेछ। बाहिरबाट आउने ठूला बसका लागि माइतीघरदेखि भद्रकालीसम्म एकतर्फी मार्ग तोकिएको छ र प्रतिनिधिका लागि होटल तथा पार्किङ क्षेत्र निर्धारण गरिएको छ।

   
5. महाधिवेशनमा पहिलोपटक: प्रवासी प्रतिनिधित्व, विज्ञ प्रवेश र भव्य प्रचारमा रोक

   कांग्रेसले यसपटकको महाधिवेशनमा प्रवासी नेपालीका लागि केन्द्रीय सदस्यमा ६ स्थान सहित पहिलोपटक विभिन्न नयाँ अभ्यास अपनाएको छ, जसमा विशेषज्ञ तथा पेसाकर्मीको लेटरल इन्ट्री र डिजिटल कागजात पनि पर्छन्। झिलिमिली प्रचारमा पूर्ण रोक लगाइएको छ र केवल डिजिटल प्रचार गर्न पाइनेछ। महाधिवेशनको नारा 'परम्पराको सम्मान र परिवर्तनको सङ्कल्प: समृद्ध नेपालका लागि सशक्त कांग्रेस' रहेको छ।

   

Click icons for more →थप जानकारीका लागि आइकनमा क्लिक गर्नुहोस् →

1. किन भयो दीपक भट्टको सिन्धुपाल्चोक कारागार सरुवा ?

   शनिबार साँझ दीपक भट्टलाई नख्खु कारागारबाट सिन्धुपाल्चोक कारागार सारिएको छ। कारागार प्रमुखले यसलाई नियमित प्रक्रिया भने पनि कारागार व्यवस्थापन विभागका एक स्रोतका अनुसार भट्टले नख्खुबाट प्रभाव पार्न खोजेको चिन्ता भएकाले सम्पर्क कठिन बनाउन सारिएको हो। उनीमाथि सम्पत्ति शुद्धीकरण, भ्रष्टाचार र बैंकिङ कसुरका मुद्दा पाटन उच्च अदालत र विशेष अदालतमा विचाराधीन छन्। यो सरुवा पूर्वप्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्रशमशेर राणा पक्राउपछि भएको हो, जसलाई सरकारले भट्टलाई सहयोग गर्न न्यायिक प्रक्रियामा प्रभाव पार्ने प्रयास गरेको आरोप लगाएको छ।

   
2. Housing bill proposes cash grants, tougher penalties for building violations

   The Building Bill would give extremely poor families at least Rs75,000 for first-home construction, split between the federal (Rs50,000) and provincial (Rs25,000) governments on local-government recommendation. Buildings reaching 50 years must undergo detailed safety assessments, with a further assessment and independent review at 65. Violations or unapproved design changes in Class A/B buildings would draw fines of Rs500,000 to Rs1 million, and up to Rs500,000 for classes C–G. Architects and structural engineers would need at least five years' experience and registration with the Nepal Engineering Council.

   
3. जनमत पार्टीको अध्यक्षमा पुनः सीके राउत निर्वाचित

   जनमत पार्टीको वीरगञ्जमा सम्पन्न दोस्रो महाधिवेशनमा डा. सीके राउत ९५८ मत ल्याएर पुनः अध्यक्षमा निर्वाचित भएका छन्। एक्लो उम्मेदवार भए पनि पार्टी विधानअनुसार खसेको कुल मतको कम्तीमा २० प्रतिशत ल्याउनुपर्ने व्यवस्था थियो। महासचिवमा सञ्जयकुमार यादव ६१८ मत ल्याएर विजयी भएका छन् भने उपाध्यक्षलगायत अन्य पदमा पनि निर्वाचन सम्पन्न भएको छ।

   
4. दोस्रो अधिवेशनमा १४ सांसद लगातार १० वा बढी बैठकमा अनुपस्थित

   प्रतिनिधिसभाको ६२ दिन चलेको दोस्रो अधिवेशनमा जम्मा ६८ बैठक बसेकोमा १४ सांसद लगातार १० वा बढी बैठकमा अनुपस्थित रहेको सभामुखले जानकारी गराएका छन्। सबैभन्दा बढी पुष्पकमल दाहाल उपचारका लागि अस्पताल भर्ना भएका कारण लगातार २४ बैठकमा अनुपस्थित रहे। कांग्रेसका योगेश गौतम २० बैठकमा र रास्वपाकी विदुषी राणा १५ बैठकमा अनुपस्थित रहेका छन्, जसको कारण क्रमशः विदेश यात्रा र विदेश भ्रमण उल्लेख गरिएको छ।

   

Click icons for more →थप जानकारीका लागि आइकनमा क्लिक गर्नुहोस् →

1. सुनचाँदीको मूल्य घट्यो

   नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार आइतबार छापावाल सुन प्रतितोला रु २,९०० ले घटेर रु २,९१,९०० र चाँदी रु ६० ले घटेर रु ४,३९० कायम भएको छ। अघिल्लो शुक्रबार सुनको मूल्य रु २,९४,८०० र चाँदीको रु ४,४५० थियो।

   
2. हेटौंडा–ढल्केबर ४०० केभी प्रसारणलाइन दसैंलगत्तै चार्ज हुने

   १२ वर्षदेखि निर्माणाधीन हेटौंडा–ढल्केबर ४०० केभी प्रसारणलाइनको काम अन्तिम चरणमा पुगेको छ। १६ मध्ये १४ टावर तयार भइसकेका छन् र बाँकी दुई मल्टिसर्किट टावरको काम अन्तिम चरणमा छ। बाँकी टावर बनेको १०–१५ दिनमा सञ्चालन हुने र दसैंलगत्तै चार्ज गरिने लक्ष्य छ। ऊर्जामन्त्री विराजभक्त श्रेष्ठले मन्त्रिपरिषद्बाट अघि बढाएपछि कामले गति लिएको हो।

   
3. पुनर्निर्माण र लगानी सहयोग जुटाउन वाग्ले वासिङ्टनमा

   अर्थमन्त्री वाग्ले हालैको बाढीले क्षति पुगेका सडक, पुल, जलविद्युत् आयोजना र नेपाल–चीन व्यापार मार्गको पुनर्निर्माणका लागि सहयोग जुटाउन वासिङ्टन पुगेका छन्। उनले अमेरिकी अर्थ विभाग, विश्व बैंक, अमेरिकी विकास वित्त निगम र निजी क्षेत्रका प्रतिनिधिसँग छलफल गर्नेछन्, जसमा आर्थिक सुशासन, वित्तीय क्षेत्र सुधार, रोजगारी र फ्याटफ खैरो सूचीबाट हटाउने प्रयास पनि पर्छन्। विश्व बैंकले नेपालमा २२ वटा आयोजनामा करिब २.३ अर्ब डलर प्रतिबद्धता गरेको छ। उनी यही महिना बैंककमा हुने आईएमएफ र विश्व बैंकको वार्षिक बैठकमा पनि सहभागी हुने छन्।

   
4. Nepal's EU air safety delisting plan at risk as aviation bills stall

   Nepal's plan to exit the EU air safety list is at risk after Parliament was prorogued Friday with two key aviation bills — for the Civil Aviation Authority and the Air Service Authority — stuck, pushing passage to the winter session. The finance minister had set a mid-January 2027 deadline for splitting the aviation authority, and an ICAO audit is scheduled for May 2027. Countries must freeze legal documents six months before an audit, so officials say the audit would otherwise review the old legislation, meaning no progress. Nepal has been on the EU list since December 2013.

   
5. जुम्लामा उद्योग खारेजी बढ्दै

   जुम्लाको उद्योग तथा उपभोक्ता संरक्षण कार्यालयका अनुसार आव २०८२/८३ मा १८० उद्योग खारेज भए भने १८८ नयाँ उद्योग दर्ता भए। कार्यालय प्रमुखका अनुसार नयाँ उद्योग दर्ता चार वर्षदेखि निरन्तर घट्दै गएको छ र खारेजी बढ्दै गएको छ। चालु आर्थिक वर्षको भदौसम्म ४३ नयाँ उद्योग दर्ता र ५ खारेज भएका छन्।

   

Click icons for more →थप जानकारीका लागि आइकनमा क्लिक गर्नुहोस् →

1. किभमा लगातार रुसी आक्रमण, जेलेन्स्कीको चेतावनी: रुसी तेल प्रशोधन केन्द्रमा आक्रमण बढाइनेछ

   रुसले एक हप्ताभन्दा बढीदेखि किभका ऊर्जा, दूरसञ्चार, सडक र रेल पूर्वाधारमा ड्रोन तथा क्षेप्यास्त्र आक्रमण जारी राखेको छ, जसमा नीपर नदीको उत्तरी पुलमा समेत प्रहार भएको छ। खार्किभमा शुक्रबार राति ५ जनाको मृत्यु र ४० जनाभन्दा बढी घाइते भए। जर्मन चान्सलर मर्जले किभ भ्रमण गर्दै यस्ता आक्रमण रोकिनुपर्ने बताए भने रुसले विदेशी कूटनीतिज्ञलाई सहर छाड्न चेतावनी दिँदा पनि ईयू राजदूतलगायतले किभमै बस्ने बताएका छन्। रुसको नयाँ सिद्धान्तको जवाफमा युक्रेनले रुसी तेल प्रशोधन केन्द्रमा आक्रमण बढाउने जेलेन्स्कीले बताएका छन्, तर नागरिक लक्ष्यलाई निशाना नबनाउने उनले जनाएका छन्।

   
2. फ्लाईदुबई विमानमा सह–पाइलटको आक्रमण: यूएईले भन्यो 'आतंकवादी कार्य'

   दुबईबाट तेल अवीव जाँदै गरेको फ्लाईदुबई उडान एफजेड–१०७३ मा ओमानी नागरिक सह–पाइलटले भारतीय क्याप्टेन स्मित मच्छारमाथि आपत्कालीन 'क्र्यास एक्स' प्रयोग गरेर आक्रमण गरेको थियो। घाइते क्याप्टेनले कक्पिटको ढोका खोलेपछि चालक दलले आक्रमणकारीलाई नियन्त्रणमा लिए र विमान साउदी अरबमा सुरक्षित अवतरण गरियो, जसमा १७४ जना यात्रु तथा चालक दल थिए। यूएईका वरिष्ठ अधिकारी र सरकारी वकिलले घटनालाई आतंकवादी कार्य भनेका छन् भने इजरायली प्रधानमन्त्री नेतन्याहुले क्याप्टेनलाई इजरायलको स्वतन्त्रता दिवस समारोहमा निम्तो दिएका छन्।

   
3. ट्रम्पको चेतावनीपछि जी–७ ले १० करोड ब्यारेल तेल बजारमा ल्याउने

   जी–७ राष्ट्रहरूले तत्काल सुरु हुने र चार महिना चल्ने गरी १० करोड ब्यारेल तेल र डिजेल बजारमा ल्याउने घोषणा गरेका छन्। २० दिनभित्र डिजेलको उल्लेख्य मात्रा जारी गरिने छ। अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले डिजेल निर्यात प्रतिबन्ध लगाउने चेतावनी दिएपछि यो घोषणा भएको हो, र यस अवधिमा जी–७ बीच ऊर्जा निर्यातमा प्रतिबन्ध नलगाउने सहमति भएको छ। रणनीतिक भण्डारबाट अहिलेसम्म ३२ करोड ५० लाख ब्यारेल तेल निकालिसकिएको छ।

   
4. स्पेनमा भारी वर्षापछि बाढीको चेतावनी, यात्रा प्रतिबन्ध

   स्पेनको उत्तरपूर्वी क्षेत्र क्याटालोनियाका २० प्रशासनिक जिल्लामा आइतबार दिउँसोसम्म प्रतिबन्ध लगाइएको छ। तीन घण्टामा ९० मिलिमिटरभन्दा बढी र २४ घण्टामा २०० मिलिमिटरसम्म वर्षाको पूर्वानुमान छ। अत्यावश्यकबाहेक यात्रामा रोक लगाइएको छ, अधिकांश सहरबीचका बस रोकिएका छन् र क्षेत्रीय रेल सेवा बन्द छ। करिब ९० बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ भने अल्बासेटे प्रान्तको माद्रिगुएरामा आकस्मिक बाढीमा १०२ वर्षीया एक महिलाको मृत्यु भएको छ।

   
5. क्षेप्यास्त्र प्रविधिमा एआईको प्रयोग, उत्तर कोरियाद्वारा परीक्षण

   उत्तर कोरियाले एआई प्रविधि समावेश गरिएको क्षेप्यास्त्रको परीक्षण गरेको छ, जसले न्यून उचाइमा उड्दा बाटो परिवर्तन गर्न सक्ने बताइएको छ। दक्षिण कोरियाली सेनाले वोन्सान क्षेत्रबाट प्रक्षेपित क्षेप्यास्त्रले ७०० किलोमिटरभन्दा बढी दूरी तय गरेको पुष्टि गरेको छ। किम जोङ उनले छोरी किम जु एसहित परीक्षण निरीक्षण गरे र यसलाई हाइपरसोनिक रणनीतिक हतियार सञ्चालन गर्ने सैनिकको तालिमको अंश भनिएको छ।

   

Click icons for more →थप जानकारीका लागि आइकनमा क्लिक गर्नुहोस् →

1. दसौं राष्ट्रिय खेलकुद सर्दैन, निर्धारित समयमै हुन्छ : मन्त्री पोखरेल

   शिक्षा तथा खेलकुदमन्त्री सस्मित पोखरेलले दसौं राष्ट्रिय खेलकुद तोकिएकै समयमा कर्णाली प्रदेशको सुर्खेतमा हुने र त्यसमा कुनै शङ्का नगर्न आग्रह गरेका छन्। सुर्खेतमा बसेको मूल आयोजक समितिको बैठकले ७ प्रदेश, ३ विभागीय टोली र एनआरएनए गरी ११ टोलीको सहभागिता, ३२ खेल, पूर्वाधार निर्माणमा निजी क्षेत्रसँग साझेदारी तथा सुरक्षा र प्रचारप्रसारसम्बन्धी निर्णय गरेको छ। प्रतियोगिता मंसिर १६ गतेदेखि सुरु हुने तयारी छ। बास सुविधाको मूल्याङ्कन र प्रहरी उपरीक्षकको नेतृत्वमा सुरक्षा समिति गठनजस्ता तयारी अघि बढेका छन्।

   
2. रोनाल्डो बिनाको पोर्चुगलको डेनमार्कमाथि ४–२ को जित

   क्रिस्टियानो रोनाल्डोले राष्ट्रिय टोली छाडेपछिको पहिलो खेलमा पोर्चुगलले युईएफए नेसन्स लिगमा डेनमार्कलाई ४–२ ले हरायो। पोर्चुगलका लागि क्यान्सेलो, गोन्सालो रामोस, भिटिन्हा र जोआओ फेलिक्सले गोल गरे भने डेनमार्कका लागि डाम्सगार्ड र होयलुन्डले गोल गरे। होयलुन्डले गोल गरेपछि रोनाल्डोको चर्चित 'सिउ' सेलिब्रेसन दोहोर्‍याएका थिए।

   
3. क्रिकेट संघको नेतृत्वमाथि भ्रष्टाचारको आरोप, खेलकुद परिषदले माग्यो स्पष्टीकरण

   राष्ट्रिय खेलकुद परिषदले नेपाल क्रिकेट संघ (क्यान) को नेतृत्वमाथि 'हेलो सरकार' मार्फत परेको उजुरीका आधारमा ६ बुँदामा प्रमाणसहित स्पष्टीकरण माग गरेको छ। उजुरीमा एनपिएलका भीआईपी टिकट बिक्री, विदेश भ्रमणमा भत्ता तथा कमिसन लिएको, प्रदेशस्तरमा परिवारवाद र फेसबुकमार्फत निर्णय गरिएको जस्ता आरोप समावेश छन्। परिषदले प्रमाणसहित जवाफ नदिए थप कारबाही गर्ने चेतावनी दिएको छ।

   

Click icons for more →थप जानकारीका लागि आइकनमा क्लिक गर्नुहोस् →

1. Police shoot and arrest man suspected of abducting 10-year-old girl

   A 10-year-old girl abducted from her home in Darkhasawa on Wednesday night was rescued unharmed after about 40 hours, found alone in a forest near Kanchhibazar. Police arrested a 27-year-old suspect from Tilottama in a paddy field on Saturday night and shot him in the leg when he resisted arrest around 1am Sunday; he is being treated at Lumbini Provincial Hospital. About 150 personnel joined the search, and preliminary investigation suggests the abduction was intended for sexual violence. Police say he abandoned the girl in the forest after learning they were searching for her.

   
2. दाउन्ने बस दुर्घटनामा ६ जनाको मृत्यु, १२ घाइते

   नेपालगञ्जबाट काठमाडौँ जाँदै गरेको बस पूर्वी नवलपरासीको दाउन्ने (विनयी त्रिवेणी–२) मा पल्टँदा ६ जनाको मृत्यु र १२ जना घाइते भएका छन्। घाइतामध्ये ८ जनालाई चितवन मेडिकल कलेज पठाइएको छ भने ४ जना माध्यबिन्दु क्षेत्रीय अस्पतालमा उपचाररत छन्। मृतकमा बाँकेको खजुराका बस चालक र उनका काका पनि थिए, जसको निधनले एलगाउँ शोकमग्न बनेको छ।

   
3. रूपन्देहीको देवदहमा गोली चल्दा एक युवक घाइते, तीन जना पक्राउ

   रूपन्देहीको देवदह–५ मा शनिबार दिउँसो करिब ४ बजे गोली लागेर बुटवलका २२ वर्षीय एक युवक घाइते भएका छन्। प्रहरीले पक्राउ गरिएका तीन जनासँग एक थान पेस्तोल र दुई राउण्ड गोली बरामद गरेको छ। स्थानीयका अनुसार पेस्तोल देखाउँदै गर्दा गोली चलेको हो, तर प्रहरीले किन गोली चलेको भन्ने अनुसन्धान गर्दै छ र हतियार कानुनी हो/होइन भन्ने पनि हेर्दै छ।

   

Click icons for more →थप जानकारीका लागि आइकनमा क्लिक गर्नुहोस् →

1. Monsoon pulls out as forecast points to a drier Dashain

   Nepal's monsoon began retreating on Sunday, first leaving the western regions, with complete withdrawal expected by October 10 according to India's forecast. It arrived on June 19, six days later than the historical average. Meteorologists see no significant new weather systems during the core Dashain days, which begin October 11 with Ghatasthapana and peak October 21, in contrast to heavy rain last year. Western disturbances could still bring localized showers through October 11, and models hint at possible deterioration between October 16 and 19.

   
2. बेनी–जोमसोम सडक मर्मतमा इन्धन अभाव

   असोज ८–११ को बाढीले चीन र भारतलाई जोड्ने कालीगण्डकी करिडोरको बेनी–जोमसोम–कोरला सडकमा माल्ढुङदेखि घासासम्म करिब ५० किलोमिटरमा ४६ भन्दा बढी ठाउँमा अवरोध भएको थियो। केही खण्डमा एकतर्फी सवारी सुरु भए पनि टिल्के निचौर–पोखरे बगर खण्डमा बुलडोजर, लोडर र टिप्पर चलाउन डिजेल अभावले मर्मत प्रभावित भएको छ। सडक विभागका महानिर्देशकसहितको टोलीले निरीक्षण गरी साधन उपलब्ध गराउने प्रतिबद्धता जनाएको छ र वैकल्पिक बाटो खोलिएको छ।

   

Click icons for more →थप जानकारीका लागि आइकनमा क्लिक गर्नुहोस् →

1. 'जितिया' चितवनको लेखन इतिहाससँग जोडिएको पर्व

   जितिया चितवनका थारू समुदायका महिलाले मनाउने प्रमुख पर्व हो, जसमा व्रत, पूजा, 'जितवाहन' कथा श्रवण र परम्परागत पोसाक तथा गहनासहित झम्टा नाच समावेश हुन्छ। कलानाथ अधिकारीले स्थानीय बुढापाकाबाट मौखिक कथा सङ्कलन गरी सन् २०१६ मा थारू भाषामा पुस्तक प्रकाशित गरेका थिए, जसलाई चितवनबारे प्रकाशित दोस्रो पुस्तक मानिन्छ। बाबुराम पाण्डेले त्यसलाई नेपालीमा अनुवाद गरेका छन्। यस वर्षको जितिया पारणसँगै सम्पन्न भएको छ।