Today’s digest spans political transitions in Bagmati, the Garima Chaudhary murder case, US-Canada trade tensions, a worsening Japanese encephalitis outbreak, and PM Balen’s Mustang visit, along with cricket, technology and opinion stories from six outlets.
समाचारबालिका हत्या घटना : गृहमन्त्रीसँग काठमाडौंमा वार्ता, बारामा प्रदर्शन जारी — सिमराकी तीन वर्षीया बालिकाको हत्या प्रकरणमा गृहमन्त्रीसँग वार्ता भइरहँदा बारामा राजमार्ग अवरोध जारी छ। पढ्नुहोस् →सिमराकी तीन वर्षीया बालिकाको बलात्कारपछि हत्या भएको घटनामा परिवार र स्थानीयको प्रदर्शन चार दिनदेखि जारी छ। शनिबार गृहमन्त्री सुधन गुरुङसँग बालिकाका बुबाआमाको वार्ता भइरहँदा पूर्व-पश्चिम राजमार्ग र वीरगन्ज-पथलैया सडकमा भने प्रदर्शन चर्किएको छ। प्रशासनले राहत, रोजगारी र कडा कारबाहीसहित पाँचबुँदे सहमति भए पनि परिवारले यसलाई अस्वीकार गर्दै शव नउठाउने अडान लिएको छ।
राजनीतिआशिका तामाङ को गुस्सा क्यों आता है ? — धादिङकी सांसद आशिका तामाङको संसद्भित्र र बाहिर बारम्बार देखिने आक्रोशपूर्ण शैलीले बहस चर्काएको छ। पढ्नुहोस् →धादिङ–१ की सांसद आशिका तामाङको सार्वजनिक आक्रोश नागरिकका समस्या राज्यले गम्भीरतापूर्वक नसुनेको अनुभूतिसँग जोडिएको देखिन्छ, तर सडकको अभियन्ता शैली संसद्मा दोहोरिँदा उनको मूल मुद्दा नै ओझेलमा पर्ने गरेको छ। शुक्रबार काठमाडौं उपत्यकाको फोहोर व्यवस्थापनबारेको बैठकमा पनि उनी नगरप्रमुखहरूको अनुपस्थितिमा आक्रोशित बनेर बाहिरिइन्। लेखले उनको आक्रोशलाई तथ्य र संसदीय प्रक्रियामा बदल्न सकेमा मात्र राजनीतिक ऊर्जा र अर्थपूर्ण प्रभाव पाउने निष्कर्ष निकालेको छ।
अर्थ / वाणिज्यमधेशका गन्तव्यमा पूर्वाधारको प्रतीक्षा — पर्यटनमन्त्री खडकराज पौडेल नेतृत्वको टोलीले वीरगन्जदेखि विराटनगरसम्म चारदिने भ्रमण गर्दा गन्तव्य भए पनि प्रचार र पूर्वाधार नभएको गुनासो सुन्यो। पढ्नुहोस् →९ जना सांसदसहित १६ जनाको टोलीले बारा, पर्सादेखि सुनसरी, मोरङसम्म धार्मिक व स्थलहरूको अवलोकन गर्दै व्यवसायीका गुनासा सुन्यो, जसमा भारतीय पर्यटक सवारीलाई सीमापछि पटक-पटक जाँचमा रोक्ने र जरिवानाको समस्या प्रमुख थियो। मन्त्री पौडेलले सबै निकायको जाँच एकद्वार प्रणालीबाट गर्ने र आगामी आर्थिक वर्षदेखि पर्यटन पूर्वाधार तथा सौन्दर्यीकरणमा २ अर्ब रुपैयाँ खर्च गर्ने प्रतिबद्धता जनाए।
विज्ञान र प्रविधिमेसिनले सिक्दै छ नेपालका मातृभाषा — काठमाडौं विश्वविद्यालयले नेपाली-तामाङ-अङ्ग्रेजी त्रैभाषिक यान्त्रिक अनुवाद प्रणाली ल्याउँदै रैथाने भाषा डिजिटाइज गर्ने अभियान अघि बढेको छ। पढ्नुहोस् →गुगल एकेडेमिक रिसर्च अवार्डको सहयोगमा एक लाखभन्दा बढी समानान्तर वाक्यबाट तालिम दिइएको यो प्रणालीले मेटा एआईको 'एनएलएलबी-२००' मोडललाई तामाङ भाषामा प्रशिक्षण गराएको छ र फागुनसम्म गुगल अनुवादमा समेत तामाङ भाषा थप्ने योजना छ। मगर, शेर्पा र थारू समुदायले पनि मातृभाषा संरक्षणका लागि एआई प्रविधिमा सहकार्य गर्न थालेका छन्, तर सरकारी बजेट अभावले भाषा आयोगको डिजिटल शब्दकोश काम अझै अधुरो छ।
विचारराज्य सञ्चालनमा धर्म र सामाजिक विज्ञानको भूमिका के हो ? — राज्यका निर्णयहरू कुनै एक धर्म वा व्यक्तिगत आस्थामा नभई संविधानसम्मत सिद्धान्त, तर्क र न्यायमा आधारित हुनुपर्ने तर्क गरिएको छ। पढ्नुहोस् →लेखले शेरबहादुर देउवाको 'म हिन्दु हुँ' भन्ने हालैको अभिव्यक्तिलाई सन्दर्भ बनाउँदै बहुधार्मिक समाजमा धार्मिक राष्ट्रवादले राष्ट्रिय एकता र सार्वभौमिकतामा चुनौती ल्याउन सक्ने चेतावनी दिएको छ। लेखकका अनुसार संविधान, कानुन र सार्वजनिक नीतिमा 'साइन्टिफिक टेम्पर' र 'सेक्युलर-टेक्स्ट' अपनाउँदा मात्र समानता र न्यायमा आधारित समावेशी लोकतन्त्र सुदृढ हुन सक्छ।
खेलकुदटप एन्ड टी–२० सिरिजमा नेपाल 'ए'को लगातार दोस्रो हार — डार्विनमा बंगलादेश हाई-पर्फर्मेन्ससँग ९ विकेटले पराजित हुँदै नेपाल 'ए' अंकविहीन पुछारमा झरेको छ। पढ्नुहोस् →पहिला ब्याटिङ गर्ने नेपाल 'ए' २० ओभरमा ९८ /९ मै सीमित भयो, जुन प्रतियोगिताको इतिहासमा पहिला ब्याट गर्ने टिमको हालसम्मकै न्यून स्कोर हो। कुशल भुर्तेलले सर्वाधिक ४६ रन बनाए भने बंगलादेशका मोहम्मद रुवेलले ४ विकेट लिए। बंगलादेशले लक्ष्य १० ओभरमै पूरा गरी लगातार दोस्रो जित दर्ता गर्यो, नेपाल अब सोमबार होबार्ट हरिकेन्स एकेडेमीसँग खेल्नेछ।
मनोरञ्जनमिस मेनुका : कठोर समाजकी लाचार पात्र — सार्त्रको नाटकमा आधारित 'मिस मेनुका'ले जातीय, वर्गीय र पितृसत्तात्मक अन्यायलाई नेपाली सन्दर्भमा उतारेको छ। पढ्नुहोस् →सरिता गिरी अभिनीत यौनकर्मी मेनुका हत्या र बलात्कारको झुटो आरोपमा फसाइएका दलित युवकलाई बचाउने कि शक्तिशाली पहाडे परिवारको प्रतिष्ठा जोगाउने भन्ने दोधारमा पर्छिन्। पवित्रा खड्काको निर्देशनमा शिल्पी थिएटरमा १३ भदौसम्म चलिरहेको यो नाटकले सीमान्तकृतले उच्च वर्गको झुटो प्रतिष्ठा जोगाउँदा अन्याय कायमै रहने प्रश्न उठाएको छ।
विश्वइमरान खान अदियाला जेलमा फिर्ता — सर्वोच्च अदालतको आदेशमा स्वास्थ्य परीक्षणपछि पाकिस्तानका पूर्वप्रधानमन्त्री खान रावलपिन्डी जेल फर्किएका छन्। पढ्नुहोस् →८०० भन्दा बढी सुरक्षाकर्मी परिचालन गरी उच्च सुरक्षाबीच खानलाई इस्लामाबादको शिफा इन्टरनेसनल अस्पताल लगिएको थियो। रक्तचापमा उतारचढाव देखिएपछि सर्वोच्चले दुई दिनभित्र निजी अस्पतालमा विस्तृत परीक्षण गराउन आदेश दिएको थियो। तोशाखाना मुद्दामा १४ वर्षको सजाय भोगिरहेका खान परीक्षणपछि शुक्रबार बिहान जेल फर्किए।
अन्तर्वार्ताएआई कक्षाकोठा छिरिसक्यो, अब शिक्षकले पनि सिक्नैपर्छ : रोन्डा जेलेज्नी ग्रीन — ब्रिटिस काउन्सिलको 'एआई फोर इडी' अनुसन्धान प्रमुखले नेपाली शिक्षकहरूमा एआई प्रयोगको उमेर-खाडल र नीतिगत अभावबारे बताएकी छन्। पढ्नुहोस् →८०० शिक्षक समेटेको अनुसन्धानले ३० वर्षमुनिका ९४ प्रतिशत शिक्षकले एआई अपनाएको तर ५० वर्षमाथिकामा दर ५४ प्रतिशत मात्र रहेको देखाएको छ, जबकि सहरी-ग्रामीणबीच खासै फरक छैन। ग्रीनले एआई प्रतिबन्धको सट्टा शिक्षक तालिम, नेपाली भाषामा स्थानीय एआई मोडल विकास र 'एआई सार्वभौमिकता'लाई प्राथमिकता दिनुपर्ने सुझाव दिइन्, र सन् २०२५ को राष्ट्रिय एआई नीति शिक्षाका बारेमा मौन रहेको औंल्याइन्।
कर्णाली प्रदेशजाजरकोट पहिरो : १६८ घरधुरीका ८९७ जनालाई तीन स्थानमा अस्थायी सेल्टर — भेरी नगरपालिकाको रिसाङमा गएको विनाशकारी पहिरोबाट विस्थापितलाई अस्थायी सेल्टर बनाई राख्ने निर्णय भएको छ। पढ्नुहोस् →राष्ट्रिय विपद् प्राधिकरणको प्राविधिक टोलीको स्थलगत अध्ययनपछि रिसाङ विद्यालय आसपास र कल्याणपुरमा त्रिपाल-टेन्टबाट सेल्टर बनाउने तयारी भएको छ। पहिरोमा ४ जनाको मृत्यु र १० जना घाइते भएका छन् भने जुनीचाँदेका सिर्प, डुर्मा र छिर्क बस्ती अझै सम्पर्कविहीन रहेकाले हेलिकोप्टरबाट राहत पुर्याउनुपर्ने अवस्था छ। लगातारको वर्षाले खलंगाको खानेपानी पूर्वाधारमा समेत क्षति पुर्याएको छ।
NationalGovernment, family reach three-point agreement over Bara girl's killing — The deal includes reviewing laws on serious crimes, building the girl's bust, and holding funeral rites per family customs. Read →Home Minister Sudan Gurung and other ministers signed the agreement with the parents of the Bara girl killed in Jeetpursimara during talks on Saturday evening. The government will review legal provisions on serious crimes within seven days via a seven-member committee, build a bust of the girl, and let the family conduct funeral rites per their customs.
PoliticsRSP chair Lamichhane tells CIAA to act if government officials obstruct its work — Chief anti-graft commissioner Rai admits the government had engaged CIAA officials in a discussion on passport prosecution. Read →Lamichhane's remarks followed allegations that PM Balendra Shah's secretariat held CIAA officials for seven hours to pressure prosecution in a passport procurement case. Chief Commissioner Rai confirmed the PMO had engaged the CIAA in discussion on the issue, while opposition lawmakers questioned whether the commission could act independently.
PoliticsOnly 53 percent of UML workers renew party membership — More than 327,000 members have yet to renew, as leaders cite dissatisfaction and limited opportunities for younger cadres. Read →Just 359,000 of 686,700 listed UML members renewed by the mid-August deadline, with Sudurpaschim recording the lowest rate. The party's popular vote collapsed from 2.84 million in 2022 to 1.45 million in this year's March election, prompting general secretary Shankar Pokharel to push a generational-restructuring plan.
MoneyNepal's trade routes to China suffer repeated monsoon disruptions — Landslides, unfinished roads and weak infrastructure keep disrupting northern trade, raising costs and limiting exports to China. Read →Tatopani has been fully closed for exports since the 2015 earthquake, forcing traders to reroute through Kerung at more than triple the cost, while Rasuwagadhi's bridge washout has cut daily cargo from 60-70 containers to 30-40. Nepal imported over Rs93 billion via these crossings last fiscal year but exported under Rs2 billion, a gap experts blame on weak export infrastructure and an outdated trade agreement with China.
HealthA single shot can prevent JE, but Nepal's vaccination programme leaves adults out — A Japanese encephalitis outbreak has killed 21 and infected 59 in six weeks, yet the vaccine covers only children. Read →Sayal Rai, infected with JE at 12, has spent over two years on a ventilator in a vegetative state, with his family owing roughly Rs4 million in hospital bills. Nepal's fatality rate this outbreak is around 25 percent, and 89 percent of cases were unvaccinated adults, prompting officials to weigh — but not yet fund — an adult vaccination drive starting in Koshi province.
SportsDhant prepares to block Murdoch's social media jabs with real punches in Shanghai — Nepal's bantamweight MMA star faces unbeaten Kiwi Kasib Murdoch in the Road to UFC semifinal on August 28. Read →Murdoch (8-0) has spent months trash-talking Dhant (10-1) on Instagram, most recently posting a photo with Nepal's flag captioned "The king of Nepal is coming to Shanghai." Dhant's coach Diwiz Piya has largely ignored the taunts, saying the fighter has stayed focused on training in Bali; a win would send Dhant to the final and a shot at becoming the first Nepali with a UFC contract.
Science & TechnologyKU info lab leads efforts to digitise and preserve Nepal's indigenous languages — Researchers and communities are using AI and digitisation to save Nepal's indigenous languages from decline. Read →Kathmandu University's language lab built a Nepali-Tamang-English trilingual translation system trained on over 100,000 sentences, with Tamang expected to join Google Translate by 2027. Nepal Bhasha leads in digital progress with Unicode scripts, dictionaries and an in-development automatic speech recognition project, while the government's own multilingual electronic dictionary remains unfinished due to budget constraints.
WorldCanada to impose retaliatory tariffs on US steel, electronics, other products, Carney says — Trade talks collapsed after the US imposed 50% tariffs, prompting Canada to match them dollar-for-dollar from September 8. Read →PM Mark Carney said last-minute US demands, including curbs on Canada's ability to strike other trade deals, derailed a possible agreement, and Canada will target US steel, dairy, appliances and electronics. The dispute, covering about 5% of Canada's US-bound exports, is expected to hit softwood lumber and wine hardest, with Carney promising support measures for affected industries next week.
Nepali DiasporaBudget-friendly places for Nepali students in Nagoya — Five Nagoya neighborhoods offer Nepali students different trade-offs between rent, commute and amenities. Read →Fukiage offers cheap rent with a 10-minute subway ride to Sakae but few amenities, while Imaike is lively and food-rich but pricier due to demand from students and young professionals. Motoyama sits nearest Nagoya University and Aichi Gakuin's campuses, Otobashi offers the cheapest rent at the cost of a longer commute, and Mizuho Ward gives a direct ride downtown in older housing stock.
NationalArghakhanchi to issue hunting licences to curb wild boar, deer menace — The district forest office will issue licences to hunt wild boar and deer after crop destruction reached a point of displacing farmers. Read →Applications close August 26 for licences under the National Parks and Wildlife Conservation Act, with hunters allowed up to two wild boars a year for a Rs7,000 licence fee plus a Rs5,000 government levy per kill. Forest officials identified 22 high-risk locations, but the plan may be constrained since only four people in the district currently hold valid firearm licences.
राजनीतिनेपालसहित ७५ देशका नागरिकलाई भिसा नदिने ट्रम्प प्रशासनको निर्णयलाई रोक्यो अदालतले — अमेरिकी संघीय अदालतले ७५ देशका नागरिकलाई आप्रवासी भिसा नदिने ट्रम्प प्रशासनको निर्णय गैरकानुनी ठहर गर्दै खारेज गरेको छ। पढ्नुहोस् →न्युयोर्कको संघीय जिल्ला अदालतकी न्यायाधीश जेनेट भार्गासले यो नीति कानुनविपरीत रहेको र विदेशमन्त्री मार्को रुबियोलाई यस्तो निर्णय गर्ने अधिकार नभएको फैसला गरिन्। नेपालसहित ब्राजिल, इजिप्ट, हाइटी, सोमालिया र रुसलगायत ७५ देश प्रभावित सूचीमा थिए, र ट्रम्प प्रशासनले फैसलाविरुद्ध अपिल गर्न सक्नेछ।
राजनीतिबागमतीका मुख्यमन्त्रीले सोमबार विश्वासको मत लिने — बागमतीका मुख्यमन्त्री किरण थापा मगरले भदौ ८ गते प्रदेशसभाबाट विश्वासको मत लिने भएका छन्। पढ्नुहोस् →नेकपा एमाले, नेकपा र राप्रपाको समर्थनमा भदौ ४ गते मुख्यमन्त्री नियुक्त भएका थापाले १०४ सदस्यीय प्रदेशसभामा बहुमतका लागि ५३ सांसदको समर्थन चाहिन्छ। बागमती सरकार बनाउन दलनेता उद्धव थापाले समर्थन गरेपछि राप्रपाभित्रै भने विवाद देखिएको छ।
समाजसरकार र गरिमा चौधरीका परिवारबीच तीन बुँदे सहमति — बाराकी ३ वर्षीया गरिमा चौधरीको हत्याप्रकरणमा सरकार र पीडित परिवारबीच कानुन पुनरावलोकन, सालिक निर्माण र अन्त्येष्टिसम्बन्धी तीन बुँदे सहमति भएको छ। पढ्नुहोस् →गृहमन्त्री सुधन गुरुङसहितका मन्त्री र पीडित परिवारबीच भएको छलफलमा जघन्य अपराधसम्बन्धी कानुन सात दिनभित्र पुनरावलोकन गर्न सात सदस्यीय 'गरिमा न्याय संकल्प समिति' गठन गर्ने र बालिकाको सालिक निर्माणमा पूर्वाधार विकास मन्त्रालयले पहल गर्ने सहमति भयो।
समाजगरिमाको न्याय माग्दै बुटवलमा प्रदर्शन — बाराकी गरिमा चौधरीको बलात्कार र हत्याको विरोधमा सयौं महिला सहभागी भएर बुटवलमा प्रदर्शन गरिएको छ। पढ्नुहोस् →बुटवल ट्राफिक चोकबाट सुरु भएको प्रदर्शन उपमहानगरपालिका कार्यालय, इलाका प्रहरी कार्यालय र उच्च अदालत इजलासमा पुगेर धर्नामा परिणत भयो। तीन वर्षीया गरिमा जितपुर सिमराबाट बेपत्ता भएको दुई दिनपछि घरनजिकैको खाली घरबाट उनको शव फेला परेको थियो।
क्रिकेटटप एन्ड टी-२० सिरिजमा बंगलादेश हाइ पर्फरमेन्ससँग भिड्दै नेपाल — पहिलो खेलमा नर्दन टेरिटोरी स्ट्राइकसँग हारेको नेपाल 'ए' ले पहिलो जित दर्ता गर्न बंगलादेश हाइ-परफर्मेन्सविरुद्ध खेल्दैछ। पढ्नुहोस् →डार्विनको मारारा ओभलमा नेपाली समयअनुसार अपराह्न २:१५ बजे सुरु हुने खेलमा नेपालले ब्याटिङ र बलिङ दुवैमा सुधार गर्ने तयारी गरेको छ। गत वर्षको प्रतियोगितामा नेपाल बंगलादेश 'ए' सँग २९ रनले पराजित भएको थियो, र लिग चरणमा प्रत्येक टोलीले ६ खेल खेल्नेछन्।
फुटबलअर्जेन्टिनी टिम, खेलाडी र प्रशिक्षकमाथि फिफाको कारबाही — विश्वकप फाइनल र सेमिफाइनलमा भएका अनुशासनहीन घटनाका कारण फिफाले अर्जेन्टिना टिम र खेलाडीहरूलाई जरिवाना तथा प्रतिबन्ध लगाएको छ। पढ्नुहोस् →एएफएलाई ३ लाख २१ हजार डलर जरिवाना गरिएको छ भने फकल्यान्ड सम्बन्धी ब्यानर र फाइनलमा स्पेनी खेलाडीसँगको झडपका कारण पारेडेसलाई १० खेल र मोलिनालाई ७ खेलको प्रतिबन्ध लगाइएको छ। एएफएले फिफाको निर्णयविरुद्ध अपिल गर्ने र आवश्यक परे सिएएसमा मुद्दा लैजाने जनाएको छ।
अर्थनीति३५ दिनमा एक खर्ब राजस्व संकलन, कहाँ सुधार भयो, कहाँ खस्कियो? — चालु आर्थिक वर्षको पहिलो ३५ दिनमा सरकारले एक खर्ब ५ अर्ब रुपैयाँ राजस्व उठाएको छ, तर आन्तरिक राजस्व लक्ष्यभन्दा पछाडि छ। पढ्नुहोस् →भ्याट र अन्तःशुल्क गत वर्षको तुलनामा बढे पनि लक्ष्यभन्दा क्रमशः ११ र २१ प्रतिशत कम छन्, जबकि आयकर संकलन गत वर्षको तुलनामा नै १२ प्रतिशतले घटेको छ। भन्सार राजस्व भने ११ प्रतिशतले बढेको छ, र अर्थमन्त्री स्वर्णिम वाग्लेले चालु वर्ष १५ खर्ब ८० अर्ब रुपैयाँ राजस्व संकलनको लक्ष्य राखेका छन्।
विचारसबै त्यागेर बझाङदेखि विश्वभर पुगेका जयपृथ्वी — बझाङका राजा जयपृथ्वी बहादुर सिंहले राजपाट त्यागेर मानववादको प्रचारका लागि विश्वभर यात्रा गरेको उनको जीवनीमाथि लेख। पढ्नुहोस् →१२ वर्षमै राजगद्दीमा बसेका जयपृथ्वीले सन् १९१४ मा राजपाट त्यागी शिक्षा, पूर्वाधार र पत्रकारिता क्षेत्रमा योगदान गरेपछि सन् १९२९-३० मा एसिया, युरोप र अमेरिका भ्रमण गरी मानववादी दर्शन फैलाए। उनी नेपालको आधुनिक शिक्षाका जनक मानिन्छन् र २०७९ मा उनलाई राष्ट्रिय विभूतिमा समावेश गरिएको थियो।
ग्लोबलजर्मनीमा एआई मेसिनलाई काम सिकाउने गौरव — स्याङ्जा मूलका गौरव तिवारी जर्मनीको फ्रयांकफर्टमा एक बहुराष्ट्रिय कम्पनीमा डेटा साइन्टिस्टका रूपमा काम गर्दैछन्। पढ्नुहोस् →सात सदस्यीय टिममा एक्ला नेपाली गौरवले पूर्ण छात्रवृत्तिमा जर्मनीको टेक्निकल युनिभर्सिटी अफ केमनिट्जबाट अटोमोटिभ सफ्टवेयर इन्जिनियरिङ पढेपछि इयू ब्लू कार्डमार्फत त्यहीं क्यारियर बनाए। उनले विदेशमा हासिल गरेको अनुभव नेपालमा कसरी उपयोग गर्न सकिन्छ भन्नेबारे पनि सोचिरहेको बताए।
राष्ट्रिय समाचारगृहमन्त्री सुधन गुरुङले नागरिकसँग प्रत्यक्ष संवाद गर्ने — रास्वपाले भदौदेखि सञ्चालन गरेको 'नागरिक, नीति र नेतृत्व' कार्यक्रममा गृहमन्त्री गुरुङ सोमबार साँझ उपस्थित हुने भएका छन्। पढ्नुहोस् →कार्यक्रम दुई चरणमा हुनेछ, पहिलोमा नागरिकले गुनासा र सुझाव प्रत्यक्ष राख्नेछन् भने दोस्रोमा मन्त्री, सांसद र केन्द्रीय नेतृत्वबीच ती सुझावमाथि छलफल हुनेछ। नागरिकका आवाजलाई नीति निर्माण र कार्यान्वयनसँग जोड्ने उद्देश्यले यो कार्यक्रम ल्याइएको रास्वपाले जनाएको छ।
राष्ट्रिय समाचारचितवनमा तीन वटा सवारीसाधन ठोक्किँदा एक जनाको मृत्यु, एक घाइते — भरतपुर आँपटारीमा ट्रक, कार र मोटरसाइकल ठोक्किँदा मोटरसाइकल चालकको मृत्यु भएको छ। पढ्नुहोस् →नारायणगढबाट रामनगरतर्फ गइरहेको मोटरसाइकल विपरीत दिशाबाट आएका ट्रक र कारसँग ठोक्किँदा २१ वर्षीय सन्देश विष्टको चितवन मेडिकल कलेजमा उपचारकै क्रममा मृत्यु भयो। सहयात्री १९ वर्षीय पुकार श्रेष्ठ सोही अस्पतालमा उपचाररत छन्, र प्रहरीले चालक तथा सवारीसाधन नियन्त्रणमा लिएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय समाचारव्यापार युद्धमा अमेरिका–क्यानडा, ट्रम्पको ५० प्रतिशत ट्यारिफविरुद्ध कार्नीको 'डलर–फर–डलर' जवाफ — वार्ता असफल भएपछि अमेरिकाले क्यानडाबाट आयातमा ५० प्रतिशत ट्यारिफ लगाएको छ भने क्यानडाले सेप्टेम्बर ८ देखि जवाफी कर तोकेको छ। पढ्नुहोस् →अमेरिकाले क्यानडाबाट आयात हुने करिब २० अर्ब डलरका मदिरा, डेरी, सिमेन्ट र इलेक्ट्रोनिक सामानमा नयाँ ट्यारिफ लगायो, जबकि ऊर्जा, पोटास र माछा यसबाट बाहिर छन्। प्रधानमन्त्री मार्क कार्नीले यसलाई 'ठूलो गलत आकलन' भन्दै व्यापार युद्धको अवस्था सिर्जना भएको बताए र स्टिल, डेरी तथा घरेलु उपकरणमा जवाफी कर लगाउने घोषणा गरे।
सूचना प्रविधिएप्पलको क्यामेरावाला एयरपोड्स गराइयो लिक, तर ग्राहकले अझै एक वर्ष कुर्नुपर्ने — लिक भिडियोपछि सेप्टेम्बरमै आउने अनुमान गरिए पनि क्यामेरायुक्त एयरपोड्सको लन्च वास्तवमा २०२७ सम्म धकेलिएको छ। पढ्नुहोस् →ब्लुमबर्गका मार्क गुर्म्यानका अनुसार आपूर्ति र सफ्टवेयर तयार नभएकाले उत्पादन ढिलो भएको हो। एप्पल हाल दुई मोडेलमा काम गर्दैछ — भिडियोमा देखिएको एयरपोड्स प्रो३ मा क्यामेरा थपिएको संस्करण र नयाँ पुस्ताको मोडेल, जुन क्यामेराले फोटो नखिचिकन वरपरको वातावरण पहिचान गरी सिरीलाई सघाउनेछ।
विचारप्रधानमन्त्रीको विदेश नीति : नयाँ अभ्यासको दाबी, अलमलिएको व्यवहार — सरकार बनेको पाँच महिनापछि पनि स्पष्ट विदेश नीति नआउनु र कूटनीतिक मर्यादामा असंगति देखिनु चिन्ताजनक रहेको विश्लेषण। पढ्नुहोस् →पूर्वसचिव राजन भट्टराईका अनुसार प्रधानमन्त्रीले राजदूतसँगको व्यक्तिगत भेटलाई मर्यादा उल्लंघन ठान्ने बुझाइ राखे पनि सचिवालयका गतिविधिले यसको निरन्तरता खण्डित भएको छ। भूराजनीतिक संवेदनशीलताका कारण नियमित उच्च-तह संवाद र स्मार्ट कूटनीति आवश्यक रहेको लेखमा जोड दिइएको छ।
राजनीति'पूर्वराजाले शुभकामना दिनुभएको छ, स्थानीय चुनावमा भाग लिन्छौं' — राप्रपाबाट अलग भई 'जय नेपाल पार्टी' गठन गरेका धवल शमशेर जबराले पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाहसँग भेटेको खुलासा गरेका छन्। पढ्नुहोस् →सोल्टी होटलमा भएको भेटमा देशको राजनीतिक अवस्थाबारे लामो कुराकानी भएको र पूर्वराजाले सबैलाई समेटेर अघि बढ्न शुभकामना दिएको जबराले बताए। जबराले भदौ-असोजभित्र ७७ जिल्लामा तदर्थ समिति गठन गरी स्थानीय तह निर्वाचनमा सहभागी हुने तयारी गरेको र वर्तमान सरकार असफलतातर्फ गएको महसुस भएको बताए।
अन्तर्राष्ट्रिय समाचारजापानमा ५.९ म्याग्निच्युडको भूकम्प — इबाराकी प्रिफेक्चरमा गएको भूकम्पमा कम्तीमा पाँच जना घाइते भएका छन् र टोकियोका केही क्षेत्रमा विद्युत् अवरुद्ध भएको थियो। पढ्नुहोस् →जापान मौसम विज्ञान एजेन्सीका अनुसार ७० किलोमिटर गहिराइमा गएको भूकम्पले टोकियो, चिबा र साइतामासम्म धक्का दियो र कोतो क्षेत्रमा पानीको पाइप फुट्यो। भूकम्पपछि केही रेल सेवामा ढिलाइ भए पनि शिन्कान्सेन सामान्य रूपमा चल्यो र सुनामीको खतरा नरहेको अधिकारीहरूले जनाए।
बजार अर्थतन्त्रपूर्वी नाकाबाट २४ अर्बको कृषिजन्य वस्तु आयात — काँकरभिट्टाबाट गत आर्थिक वर्षमा भारत, चीन, अष्ट्रेलिया र बंगलादेशबाट २४ अर्बभन्दा बढीको खाद्यान्न, दलहन, तरकारी र फलफूल भित्रिएको छ। पढ्नुहोस् →प्लान्ट क्वारेन्टाइन कार्यालय काँकरभिट्टाका अनुसार भारतबाट चामल, कोदो, गोलभेडा र काँक्रा तथा भारत-चीनबाट स्याउ, तरबुजा र नासपाती प्रमुख रूपमा आयात भएको छ। खाद्यान्न र दलहनले आयातको ठूलो हिस्सा ओगटेको तथ्यांकमा देखिन्छ।
प्रदेश समाचारप्रधानमन्त्री बालेनले गरे मुक्तिनाथको दर्शन — मुस्ताङ भ्रमणमा रहेका प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले शनिबार साँझ स्थलमार्ग हुँदै मुक्तिनाथ मन्दिर पुगेर दर्शन गरे। पढ्नुहोस् →काठमाडौंबाट स्थलमार्ग हुँदै पोखरा, त्यसपछि जोमसोम हुँदै मुक्तिनाथ पुगेका प्रधानमन्त्रीले साँझ ७:३० बजे मन्दिर प्रवेश गरी करिब आधा घण्टा पूजाअर्चना गरेको मुक्तिनाथ विकास समितिका व्यवस्थापकले जनाए। भ्रमणका तस्बिरहरू भने अहिलेसम्म सार्वजनिक भएका छैनन्।
राजनीतिप्रधानमन्त्री बालेनको भ्रमण र मुस्ताङको चर्चा — सडकमार्ग हुँदै जोमसोम पुगेर मुक्तिनाथ दर्शन गरेको प्रधानमन्त्रीको पहिलो स्वदेश भ्रमणले मुस्ताङको सडक र पर्यटन पूर्वाधारलाई चर्चामा ल्याएको छ। पढ्नुहोस् →प्रधानमन्त्रीले राजधानी वा हवाई विकल्प छाडेर कठिन बेनी-जोमसोम सडक आफैं सवारी चलाएर पार गरेपछि यसलाई प्रतीकात्मक राजनीतिक सन्देशका रूपमा हेरिएको छ। लेखमा प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीको हेलिकप्टरमार्फतको उस्तै भ्रमणसँग तुलना गर्दै भ्रमणको वास्तविक कसी सडक स्तरोन्नति र कोरला नाकाको व्यवस्थापनजस्ता ठोस परिणाममा निर्भर रहने औंल्याइएको छ।
समाजछोराको मृत्युको खबरपछि आमाको पनि मृत्यु : मलेसियामा रहेका बाबुमाथि दोहोरो बज्रपात — काठमाडौंको होस्टेलमा साथीहरूसँगको झगडामा छोराको मृत्यु भएको खबर सुनेपछि दाङमा आमाले आत्महत्या गरिन्। पढ्नुहोस् →शंखमूलको होस्टेलमा बस्ने अन्य युवासँगको विवादमा धारिलो हतियार र लाठी प्रहारबाट घाइते भएका २२ वर्षीय वसन्त कालाथोकीको उपचारकै क्रममा मृत्यु भयो, र यो खबर सुनेपछि दाङमा उनकी ३८ वर्षीया आमा बिना कालाथोकीले पनि आत्महत्या गरिन्। मलेसियामा रहेका बुबा दुवै शव बुझ्न स्वदेश फर्किंदै छन् भने प्रहरीले घटनामा सात जनालाई नियन्त्रणमा लिएको छ।
समाजयात्रु झार्दै गरेको बसलाई ट्रकले ठक्कर दिँदा एक महिने शिशुसहित १२ जना घाइते — बर्दियाको पूर्व-पश्चिम राजमार्गमा यात्रु झार्न रोकिएको बसलाई मिनी ट्रकले ठक्कर दिँदा एक महिने शिशुसहित १२ जना घाइते भएका छन्। पढ्नुहोस् →ठक्कर लाग्दा बस सडकबाट ५-६ मिटर तल खसेर पल्टियो, जसमा ४२ वर्षीया एक महिला गम्भीर घाइते भइन् भने बाँकी घाइतेको अवस्था मध्यम तथा सामान्य रहेको प्रहरीले जनाएको छ। सबै घाइतेलाई कोहलपुरस्थित मेडिकल कलेज पठाइएको छ र प्रहरीले बस तथा ट्रक दुवैका चालकलाई नियन्त्रणमा लिएको छ।
राजनीतिएमाले नेतृ बरालको प्रश्न : हामीले खोजेको कस्तो समाज हो ? के बनाउन चाहिरहेका छौँ ? — एमाले नेतृ सुनिता बरालले समाजमा बढ्दो असुरक्षा र महिला-बालिकामाथिको हिंसाप्रति चिन्ता जनाउँदै सबैलाई एकताबद्ध हुन आह्वान गरेकी छन्। पढ्नुहोस् →फेसबुक स्टाटसमार्फत बरालले उत्कृष्ट संविधान भएको मुलुकमा पनि छोरी, आमा र वृद्धासम्म असुरक्षित हुनुपर्ने अवस्थालाई प्रश्न गरिन्। उनले विभाजन र आरोप-प्रत्यारोपभन्दा एकता र समाधानलाई प्राथमिकता दिँदै सुरक्षित तथा न्यायपूर्ण समाज निर्माणका लागि साझा संकल्पको आह्वान गरिन्।
अर्थविद्युतको समस्या समाधान गर्न मोरङका उद्योगीको माग — मोरङ-सुनसरी औद्योगिक करिडोरको लोडसेडिङ, न्यून भोल्टेज र ट्रिपिङको समस्या स्थायी समाधान गर्न उद्योगीहरूले ऊर्जा मन्त्रीसमक्ष १५ बुँदे ज्ञापनपत्र बुझाएका छन्। पढ्नुहोस् →मोरङ उद्योग व्यापार संघले नियमित विद्युत् आपूर्ति, अलपत्र परेका बर्जु र केरौन सबस्टेसनको निर्माण पूरा गर्न, तथा विद्युत् महसुलमा लगाइएको भ्याट खारेज गर्न माग गरेको छ। ऊर्जामन्त्री विराजभक्त श्रेष्ठले निजी क्षेत्र प्रोत्साहनप्रति प्रतिबद्धता जनाउँदै मोरङ-सुनसरीमा निर्माणाधीन नौवटा नयाँ सबस्टेसन सञ्चालनमा आएपछि आपूर्ति भरपर्दो हुने विश्वास दिलाए।
प्रविधिनेपाली प्रविधि 'टिङटिङ' श्रीलङ्काको टेलिकम कम्पनी डायलगमा — नेपालमा विकसित एआईमा आधारित व्यावसायिक सञ्चार प्लेटफर्म टिङटिङले श्रीलङ्काको प्रमुख दूरसञ्चार कम्पनी डायलग आजियाटाको बजारमा प्रवेश गरेको छ। पढ्नुहोस् →टिङटिङका विकासकर्ता प्रिक्साले डायलगसँग सहकार्य सम्झौता गरेपछि कनेक्ट, ओम्नी, ब्रोडकास्ट र एजेन्ट गरी चार सेवा श्रीलङ्काली बजारमा उपलब्ध हुनेछन्। सेवाहरू नेपाली, अंग्रेजी र सिंहलीमा उपलब्ध रहनेछन् भने तमिल र थप परिष्कृत सिंहली भ्वाइस मोडल विकासको काम जारी रहेको कम्पनीले जनाएको छ।
अन्तर्राष्ट्रियजापानमा न्यूनतम ज्याला बढाएर युवा पलायन रोक्ने प्रयास : व्यापारी भने चिन्तित — देशकै सबैभन्दा कम ज्याला भएको आकिता प्रान्तले प्रतिघण्टा ८० येन ज्याला बढाएपछि साना व्यवसायीहरू श्रम लागत वृद्धिबाट चिन्तित बनेका छन्। पढ्नुहोस् →आकिताको ज्याला एक हजार ३१ येन पुगेपछि यो जापानकै तेस्रो ठुलो वृद्धि बनेको छ, तर सुपरमार्केट सञ्चालक तोमोकाजु तेराडाका अनुसार यसले मासिक लागतमा लाखौं येन थपिनेछ। कामदार अभावका कारण कम्पनीले अंशकालीन कर्मचारीको अवकाश उमेर ६५ बाट ७५ वर्ष पुर्याएको बताइएको छ, र जापानका सबै ४७ प्रान्तमा न्यूनतम ज्याला अहिले प्रतिघण्टा एक हजार येनभन्दा माथि पुगेको छ।
अन्तर्राष्ट्रियम्यानमारको गुम्बामा हवाई आक्रमण : ध्यान गरिरहेका १४ जनाको मृत्यु — म्यानमारको सागिङ क्षेत्रमा तीन महिने ध्यानका लागि भेला भएका वृद्ध-वृद्धामाथि सेनाले गरेको हवाई आक्रमणमा १४ जनाको मृत्यु भएको छ। पढ्नुहोस् →मृतकमा ५० देखि ७० वर्ष उमेर समूहका ११ पुरुष र ३ महिला छन्, र उद्धार प्रयासका बेला दोस्रो पटक आक्रमण भएकाले क्षति बढी भएको स्थानीय लडाकु समूहको भनाइ छ। संयुक्त राष्ट्रसंघका अनुसन्धानकर्ताले सेनाले जानाजान सर्वसाधारण र मठमन्दिर लक्षित गर्ने गरेको आरोप लगाउँदै आएका छन्, जबकि म्यानमार सरकारले यसलाई खण्डन गरेको छ।
विचारभर्चुअल उत्पीडनमा दण्डहीनता — पत्रकार किशोर श्रेष्ठको गिरफ्तारी-रिहाइको प्रसंगले प्रेस स्वतन्त्रता र व्यक्तिगत गोपनीयताबीचको सीमारेखा स्पष्ट पार्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याएको लेख। पढ्नुहोस् →लेखिका नम्रता शर्माका अनुसार जनआस्थामा प्रकाशित सामग्रीले अभिनेत्री श्रीशा कार्कीको दुःखद मृत्युमा योगदान पुर्याएको थियो, र एआईको दुरुपयोगले महिलाविरुद्धको भर्चुअल उत्पीडन झन् खतरनाक बनाएको छ। लेखले प्रेस स्वतन्त्रताको संरक्षण गर्दै बालिका र महिलामाथिको भर्चुअल चरित्रहत्या रोक्न राष्ट्रियस्तरको अभियान आवश्यक रहेको जोड दिएको छ।
कला/साहित्यआर्यघाटमा मुर्दा जलाउ आखिर पेसा नै हो! — पेसाकर्म ठुलो-सानो भन्ने सामाजिक विभेदमाथि व्यङ्ग्य गर्दै लेखिएका दस मुक्तकहरूको संग्रह प्रकाशित भएको छ। पढ्नुहोस् →दाम्पत्य सम्बन्ध, समाजको दम्भ, नारी स्वतन्त्रता र पेसागत विभेदजस्ता विषयलाई हास्य-व्यङ्ग्यात्मक शैलीमा उतारिएका यी मुक्तकहरूमध्ये अन्तिम मुक्तकले "जहाज चलाउ वा आर्यघाटमा मुर्दा जलाउ, आखिर पेसा नै हो" भन्दै हरेक पेसालाई समान सम्मान दिनुपर्ने सन्देश दिएको छ।
राजनीतिथापा बागमतीका सातौं मुख्यमन्त्री — भक्तपुरका पूर्ववडाध्यक्ष किरण थापामगर एमालेको तर्फबाट बागमती प्रदेशका सातौं मुख्यमन्त्री नियुक्त भएका छन्। पढ्नुहोस् →प्रदेश प्रमुख दीपकप्रसाद देवकोटाले एमाले २५, नेकपा २६ र राप्रपाको १२ गरी ६३ सांसदको समर्थनमा थापामगरलाई शपथ गराए। वडाध्यक्षबाट ९ वर्षमै मुख्यमन्त्री बनेका थापामगर यसअघि दुई पटक स्वास्थ्यमन्त्री भइसकेका थिए, र यो बागमतीको दोस्रो कार्यकालको चौथो मुख्यमन्त्री परिवर्तन हो।
विदेशअमेरिका-क्यानडा व्यापार युद्ध : डलरको जवाफ डलरले दिने क्यानडाका प्रधानमन्त्रीको घोषणा — व्यापार वार्ता असफल भएपछि अमेरिकाले क्यानडाबाट आयातमा ५० प्रतिशतसम्म ट्यारिफ लगाएको छ, जवाफमा क्यानडाले सेप्टेम्बर ८ देखि उस्तै मूल्यको प्रतिकारात्मक कर लगाउने भएको छ। पढ्नुहोस् →प्रधानमन्त्री मार्क कार्नीले अमेरिकाले वार्तामा धेरै माग राख्दै थोरै दिन प्रस्ताव गरेको भन्दै यसलाई व्यापार युद्ध भनेका छन्। नयाँ ट्यारिफ क्यानडाबाट अमेरिकातर्फ जाने करिब २० अर्ब डलरबराबरका स्टिल, दुग्धजन्य पदार्थ र घरेलु उपकरणमा लागू हुनेछ, जुन कुल आयातको करिब ५ प्रतिशत हो।
समाजनेपालमा जापानिज इन्सेफलाइटिसको जोखिम बढ्यो, ८० संक्रमितमध्ये २१ जनाको मृत्यु — २५ जिल्लाका ५९ स्थानीय तहमा फैलिएको जेइ सङ्क्रमणका ८० बिरामीमध्ये ८६ प्रतिशतले खोप नलगाएका थिए। पढ्नुहोस् →झापामा सबैभन्दा बढी १० र कैलाली-मोरङमा सात/सात केस देखिएका छन्, र मृतक सबैले जेइ खोप नलगाएका पाइएको छ। सङ्क्रमित क्युलेक्स लामखुट्टेको टोकाइबाट सर्ने यो रोगमा हरेक तीन जनामध्ये एकको मृत्यु हुने र अर्को एकजना दीर्घकालीन अपाङ्गतासहित बाँच्नुपर्ने विभागले जनाएको छ।
अर्थतन्त्रचिनी, चामल र तेलको मूल्यमा झेल, अनुगमनमा सरकारी बेमेल — दुईतिहाइको बलियो सरकार बनेयता चिनी, चामल, दाल र खानेतेलको मूल्य ह्वात्तै बढेको छ, तर बजार अनुगमन कमजोर देखिएको छ। पढ्नुहोस् →चैतमा प्रतिकिलो १०० रुपैयाँ रहेको चिनी भदौमा ११५ पुगेको छ भने मासको दाल १७५ बाट २१५ रुपैयाँ पुगेको छ। उपभोक्ता अधिकारकर्मी प्रेमलाल महर्जनले स्थानीय तहको निष्क्रियताले बिचौलिया र कालोबजारीलाई मनोमानी गर्ने वातावरण बनेको आरोप लगाए, जबकि वाणिज्य विभागका महानिर्देशकले तत्काल प्रतिक्रिया दिन इन्कार गरे।
समाजसप्तरीमा बालिका मृत फेला : घटना 'शंकास्पद', सानी आमा पक्राउ — शम्भुनाथ नगरपालिकामा ३ वर्षीया बालिका घरबाट बेपत्ता भएको केही घण्टापछि घर पछाडि मृत फेला परिन्। पढ्नुहोस् →बालिका खुशी खातुन आइतबार बिहान ९ बजेपछि घरबाट एकाएक हराएकी थिइन् र खोजीक्रममा घर नजिकै मृत फेला परिन्। घटना शंकास्पद देखिएपछि नातामा बालिकाकी सानी आमा पर्ने महिलालाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएर अनुसन्धान अघि बढाएको छ।
राजनीतिशिक्षा विधेयक सरकारको पहिलो प्राथमिकतामा छ : शिक्षामन्त्री पोखरेल — शिक्षा तथा खेलकुदमन्त्री सस्मित पोखरेलले विद्यालय शिक्षा विधेयक निर्माणलाई सरकारको पहिलो प्राथमिकतामा राखिएको बताएका छन्। पढ्नुहोस् →मन्त्रालयले आयोजना गरेको परामर्श गोष्ठीमा पोखरेलले ऐन निर्माण प्रक्रिया पारदर्शी र सहभागितामूलक बनाइने बताए र शिक्षामा विश्वव्यापी मापदण्डअनुसार कुल बजेटको २० प्रतिशत लगानी नेपालमा हुन नसकेको स्वीकारे। सङ्घ, प्रदेश र स्थानीय तहबीच अधिकारको स्पष्ट बाँडफाँट आवश्यक रहेको उनको भनाइ थियो।
खेलकुदनेपाली महिला टोली च्याम्पियन — कतारमा आयोजित डब्लूएसआईएफ महिला भलिबल प्रतियोगिता–२०२६ मा नेपाली महिला भलिबल टोलीले उपाधि जितेको छ। पढ्नुहोस् →सेमिफाइनलमा फिलिपिन्सको 'ए' टोली र फाइनलमा फिलिपिन्सकै 'बी' टोलीलाई पराजित गर्दै नेपाली टोलीले प्रथम स्थान हासिल गर्यो। कतार सरकारअन्तर्गतको कामदार सहयोग तथा बीमा कोषले आयोजना गरेको यस प्रतियोगितामा नेपाली टोलीले उत्कृष्ट पोसाकको पुरस्कारसमेत जितेको छ।
विचारगरिमाले छोडेको प्रश्न — बाराकी तीन वर्षीया गरिमा चौधरीको बलात्कार र हत्याप्रकरणपछि बालबालिका बेपत्ताको उजुरीलाई तत्काल प्राथमिकता दिने बाध्यकारी प्रोटोकल नभएको टिप्पणी। पढ्नुहोस् →लेखक ब्रबिम कार्कीका अनुसार गरिमाकी आमाले उजुरी दिन साढे तीन घण्टा कुर्नुपरेको थियो, र गृह मन्त्रालयले यो कमजोरी स्वीकार गर्दै विभागीय कारबाही सुरु गरेको छ। लेखले फाँसीको मागभन्दा बेपत्ता उजुरीपछि एक घण्टाभित्र खोजी अनिवार्य गर्ने कानुनी बाध्यता र न्यायिक प्रक्रियाको पारदर्शिता नै असली समाधान भएको तर्क गरेको छ।
कर्पोरेटनेपालमा एसआरएमका १,१११ थान ईभी बिक्री, १० हजार थान बिक्री गर्ने लक्ष्य — भिजी मोटर्सले नेपालमा एसआरएम ब्रान्डका विद्युतीय सवारीको १,१११ थान बिक्रीको कोसेढुंगा पार गरी विशेष समारोह आयोजना गरेको छ। पढ्नुहोस् →अगस्ट २०२३ मा नेपाली बजारमा प्रवेश गरेको एसआरएमका ३० भन्दा बढी सर्भिस टचपोइन्ट र १०० भन्दा बढी चार्जिङ स्टेसन सञ्चालनमा छन्। कम्पनीले नेपालका सडक अवस्थाअनुरूप ग्राउन्ड क्लियरेन्स र मोटर टर्क बढाएको एसआरएम सवारीमा ६ वर्षसम्मको ब्याट्री वारेन्टी दिँदै १० हजार थान बिक्रीको नयाँ लक्ष्य राखेको छ।
This digest is generated each day, pulling top stories across politics, business, sports, world, culture and more from each of the outlets.